Çalıştay/Atölyeler
ÇALIŞTAYLAR
Etkileşimli Video Oluşturma
Kadir Gürsoy
Bu çalıştayda, öğrencilerin öğrenme sürecine aktif katılımını destekleyen etkileşimli videoların eğitimde kullanımı ele alınacaktır. Katılımcılar; video içerisine soru, açıklama, yönlendirme ve anlık geri bildirimler ekleyerek etkileşimli öğrenme materyalleri oluşturma konusunda bilgi ve deneyim kazanacaktır. H5P, Edpuzzle, PlayPosit ve Genially gibi araçların temel özellikleri tanıtılarak farklı öğretim senaryolarında kullanım olanakları değerlendirilecektir. Uygulama bölümünde H5P platformuna odaklanılacak; katılımcılar örnek bir video üzerinde çoktan seçmeli ve doğru-yanlış soruları, bilgi kutuları, geri bildirim mesajları, gezinme noktaları ve bağlantılar ekleyerek kendi etkileşimli video materyallerini geliştireceklerdir. Hazırlanan içeriklerin Moodle gibi öğrenme yönetim sistemlerine entegrasyonuna ilişkin temel bilgiler de paylaşılacaktır. Çalıştayın yaklaşık 60–75 dakika sürmesi planlanmaktadır.
Bölgesel İklim Değişikliği Eğitiminde Sürdürülebilir Yaratım Çerçevesi Çalıştayı
Hilal Aktamış, Rukiye Uçar, Hatice Özenoğlu, Emrah Hiğde, Yeşim Özdeniz, Nurtaç Üstündağ-Kocakuşak, Yalçın Özdemir & Gökhan Aksu
Bu çalıştayda, TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinin yerel ihtiyaçları ve biyoçeşitlilik özellikleri dikkate alınarak geliştirilen iklim değişikliği eğitimi yaklaşımı tanıtılacaktır. Proje kapsamında merkez ve kırsal ortaokullarda görev yapan fen bilimleri öğretmenleriyle birlikte, iklim değişikliği, biyoçeşitlilik ve endemik türleri odağa alan bölgeye özgü öğretim etkinlikleri geliştirilmektedir. Çalıştayın temelini, öğrencilerin çevre sorunlarına yenilikçi çözümler geliştirmelerini destekleyen 10 adımlı ve döngüsel Sürdürülebilir Yaratım Çerçevesi (SYÇ) oluşturmaktadır. Katılımcılara SYÇ’nin aşamaları tanıtılacak; çevre ve iklim değişikliği konularına nasıl uyarlanabileceği ve fen bilimleri derslerinde nasıl kullanılabileceği farklı coğrafi bölgelere özgü örnek etkinlikler üzerinden gösterilecektir.
Aparatlı Matematik Problemlerinin Tasarımı ve Değerlendirilmesi: Kuramsal Ölçütlerden Sınıf Uygulamasına
Işıkhan Uğurel, Ersen Yazıcı, Fatma Erdoğan, Nazan Sezen Yüksel, Burcu Durmaz, Mustafa Karataş, Çağla Toprak Koçak & İrem Coşkun
Bu çalıştay, somut materyal kullanımının ötesine geçen Aparatlı Matematik Problemleri (ApMP) yaklaşımını tanıtmayı ve katılımcılara sınıf ortamında kullanılabilecek ApMP tasarlama deneyimi kazandırmayı amaçlamaktadır. ApMP’lerde aparat, yalnızca problemi destekleyen bir materyal değil, çözüm sürecinin zorunlu ve kurucu bir bileşenidir. Öğrenciler çevirme, katlama, hizalama, ölçme, döndürme, taşıma, dizme veya yeniden düzenleme gibi fiziksel eylemler yoluyla matematiksel ilişkileri üretir, test eder ve gerekçelendirirler. Toplam 150 dakika sürecek çalıştay üç aşamada gerçekleştirilecektir. Katılımcılar önce ApMP’nin temel ölçütlerini örnek ve karşı-örnekler üzerinden inceleyecek, ardından küçük gruplar hâlinde seçilmiş problemleri çözüp analiz edeceklerdir. Son aşamada ise verilen bir aparat veya basit bir somut nesneden hareketle yeni bir ApMP tasarlayacak ya da mevcut bir problemi ApMP ölçütlerine göre yeniden yapılandıracaklardır. Hazırlanan tasarımlar, pratik bir değerlendirme rubriği kullanılarak birlikte değerlendirilecektir.
Geleceğin Öğretmenlerini Veri Bilimiyle Buluşturmak: Erasmus+ DataSETUP Projesi Eğitim Modülleri
Sibel Kazak
Bu çalıştayda, Erasmus+ İşbirliği Ortaklığı kapsamında yürütülen DataSETUP Projesi ve öğretmen adaylarına yönelik geliştirilen veri bilimi eğitim modülleri tanıtılacaktır. Modüllerin temelini oluşturan EDUCATE çerçevesi; verileri elde etme ve keşfetme, problemi formüle etme, verileri modelleme/analiz etme ve sonuçları paylaşarak bir eylem planı oluşturma süreçlerini kapsamaktadır. Katılımcılar, gerçek ve karmaşık verilerle çalışarak veri biliminin öğretmen eğitimine nasıl entegre edilebileceğini uygulamalı olarak deneyimleyeceklerdir. Çalıştayın uygulama bölümünde katılımcılar, teknoloji sektöründe ruh sağlığına yönelik tutumları konu alan gerçek bir veri setini CODAP veri analizi araçlarıyla inceleyecek ve veri bilimi eğitimini kendi sınıflarına nasıl taşıyabileceklerini değerlendireceklerdir. Çalıştaya katılım için önceden teknik bilgi gerekmemektedir. Katılımcı sayısı 20 kişi, süre 75 dakikadır. Çalıştay öğretmen eğitimcileri, öğretmen adayları ve öğretmenlere yöneliktir. Katılımcıların kişisel bilgisayar veya tabletlerini getirmeleri gerekmektedir.
Future Classroom Lab ile Maarif Modeli Entegrasyonu Çalıştayı
Asuman Fırat, Pınar Fettahlıoğlu & Gülfem Sarpkaya Aktaş
Bu çalıştayda, Future Classroom Lab (FCL – Geleceğin Sınıfı Laboratuvarı) yaklaşımı fen ve matematik eğitimi bağlamında tanıtılarak Fen Bilimleri ve Matematik Maarif Modelleriyle ilişkilendirilecektir. Katılımcılar FCL’nin temel bileşenlerini ve öğrenme alanlarını tanıyacak; yaklaşımın öğrenci merkezli, beceri temelli, araştırmaya dayalı ve disiplinlerarası öğrenme süreçlerinde nasıl kullanılabileceğini inceleyeceklerdir. 15’er dakikalık dört oturumdan oluşan toplam 60 dakikalık çalıştayda FCL yaklaşımının temelleri, fen ve matematik eğitimindeki kullanım alanları ve Maarif Modeli ile entegrasyonu ele alınacaktır. Son bölümde FCL yaklaşımına uygun örnek bir fen-matematik etkinliği üzerinden problem belirleme, araştırma, veri toplama, matematiksel modelleme, deneysel süreç, ürün geliştirme, dijital araç kullanımı, sunum ve yansıtıcı değerlendirme aşamaları incelenecektir. Katılımcıların kendi sınıf düzeyleri ve öğrenme ortamlarına uygun FCL temelli etkinlikler geliştirmelerine yönelik bir bakış açısı kazanmaları hedeflenmektedir.
Matematiksel Düşünmeyi Görünür Kılmak: Eğitim Araştırmalarında Göz İzleme (Eye-Tracking) Metodolojisi
Kübra Nur Yüce, Betül Fatma Yıldırım, Funda Demirtaş, Mithat Takunyacı & Serkan Özel
Bu çalıştay, eğitim araştırmalarında öğrencilerin dikkat ve bilgi işleme süreçlerini incelemek amacıyla kullanılan göz izleme (eye-tracking) metodolojisini uygulamalı olarak tanıtmayı amaçlamaktadır. Katılımcılar fixation (odaklanma), saccade (göz sıçraması), gaze plot/scanpath (bakış yolu), heatmap (ısı haritası) ve Area of Interest-AOI (ilgi alanı) gibi temel kavramları öğrenecek; göz izleme teknolojisinin özellikle matematiksel problem çözme ve öğrenme süreçlerinin incelenmesinde nasıl kullanılabileceğini örnekler üzerinden değerlendireceklerdir. Uygulama bölümünde öğrencilerin matematiksel problem çözme süreçlerinden elde edilen göz izleme kayıtları incelenecek; katılımcılar farklı performans düzeylerindeki öğrencilerin dikkat dağılımlarını ve problem çözme stratejilerini karşılaştıracaklardır. Ardından gruplar hâlinde Pupil Cloud platformunda örnek veriler üzerinde çalışılacaktır. Katılımcı sayısı 16 kişi, süre 75 dakikadır. Katılımcıların kendi bilgisayarlarını ve şarj cihazlarını getirmeleri ve çalıştay öncesinde Pupil Cloud üzerinde bireysel hesap oluşturmaları gerekmektedir.
Yapay Zekâ Destekli STEM Problemi Tasarımında Etik ve Pedagojik Kontrol: Matematik Öğretmenleri İçin Bir Model Önerisi
Büşra Kaya
Bu çalıştayda, matematik öğretmenlerinin yapay zekâ destekli STEM problemleri geliştirirken matematiksel doğruluk, pedagojik uygunluk ve etik ilkeleri birlikte gözetmelerini sağlayacak bir model ele alınacaktır. Model; yapay zekâ isteminin yapılandırılması, yapay zekâ çıktısının matematiksel ve pedagojik açıdan kontrol edilmesi, etik kontrol ve farklı öğrenci düzeylerine yönelik destekleyici öğrenme adımlarının tasarlanması olmak üzere dört temel bileşenden oluşmaktadır. Modelin uygulaması, 8. sınıf matematik dersindeki doğrusal ilişkiler konusu ile sürdürülebilir enerji bağlamını bir araya getiren kurgusal bir STEM problemi üzerinden ele alınacaktır. Güneş panellerinin enerji üretimine dayanan örnek problem aracılığıyla matematiksel modelleme, veri okuryazarlığı, sürdürülebilirlik ve mühendislik temelli karar verme süreçleri ilişkilendirilecektir. Çalıştay, öğretmeni yapay zekâ çıktısını doğrudan kullanan kişi yerine çıktının doğruluğunu, pedagojik niteliğini ve etik sınırlarını değerlendiren bir karar verici olarak konumlandırmaktadır.
Fen Eğitiminde Çocuklar İçin Felsefe (P4C) Yaklaşımına Dayalı Bir Çalıştay Tasarımı: Çevre Etiği Odaklı Bir Uygulama
Feyza Yüksel Temiz
Bu çalıştayda, Çocuklar İçin Felsefe (P4C) yaklaşımının fen eğitiminde çevre etiği ve sosyo-bilimsel konularla nasıl bütünleştirilebileceği uygulamalı olarak ele alınacaktır. Katılımcılar, “Can Suyu” adlı uyaran üzerinden insan-doğa ilişkisi, sürdürülebilirlik, enerji üretimi ve çevresel sorumluluk konularını sorgulayacakları bir felsefi soruşturma sürecine katılacaklardır. P4C’nin uyaran, soruşturan topluluk, kolaylaştırıcı ve felsefi diyalog gibi temel bileşenleri süreç içerisinde deneyimlenecektir. Çalıştayda katılımcıların farklı görüşleri değerlendirmeleri, düşüncelerini gerekçelendirmeleri ve bilimsel konuların etik, ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutlarını tartışmaları hedeflenmektedir. Çalıştay 12 yaş ve üzeri katılımcılara yöneliktir ve 35 dakika sürecektir.
ATÖLYELER
Metatips Yapay Zekâ Destekli Matematik Öğrenme Platformu: Deneyimleme ve Değerlendirme Atölyesi
Gürsu Aşık
Bu atölyede, öğrencilerin matematik öğrenme süreçlerinde üstbilişsel becerilerini desteklemek amacıyla geliştirilen yapay zekâ destekli Metatips platformu tanıtılacaktır. İlkokul ve ortaokul düzeyine yönelik olarak geliştirilen platform; öğrencilerin yalnızca doğru cevaba ulaşmalarını değil, anlama, planlama, izleme, değerlendirme ve strateji geliştirme süreçlerini de desteklemeyi amaçlamaktadır. Metatips; bireysel performansı analiz eden yapay zekâ algoritmaları, kişiselleştirilmiş soru önerileri, ayrıntılı öğrenme raporları, oyunlaştırma unsurları ve farklı üstbilişsel işlevleri üstlenen sanal öğrenme asistanlarıyla yapay zekâyı bir soru çözücüden çok öğrenme sürecine rehberlik eden bir araç olarak konumlandırmaktadır. Atölyede platformun geliştirilme gerekçesi ve kuramsal altyapısı kısaca tanıtıldıktan sonra katılımcılar, farklı sınıf düzeylerine yönelik kullanıcı senaryoları üzerinden Metatips’i bireysel olarak deneyimleyeceklerdir. Soru çözme süreçlerini, yapay zekâ destekli geri bildirimleri, sanal öğrenme asistanlarının yönlendirmelerini ve performans raporlarını inceleyen katılımcılar, deneyimlerinin ardından platformun öğretim süreçlerine sağlayabileceği katkıları değerlendirecek ve geliştirilmesine yönelik önerilerini paylaşacaklardır. Böylece atölyenin, yapay zekâ destekli ve üstbiliş temelli öğrenme ortamlarının matematik eğitimindeki potansiyelinin birlikte tartışıldığı etkileşimli bir deneyim ve değerlendirme ortamı oluşturması hedeflenmektedir.
Akıllı Telefonu Cep Laboratuvarına Dönüştürmek: FizziQ ve FizziQ Connect ile Veri Temelli Fen Öğretimi
Mustafa Ergun
Bu atölyede, akıllı telefonların fizik, kimya ve fen bilimleri öğretiminde düşük maliyetli ve erişilebilir bir cep laboratuvarı olarak nasıl kullanılabileceği uygulamalı olarak ele alınacaktır. Katılımcılar FizziQ mobil uygulaması ve FizziQ Connect sistemi aracılığıyla gerçek zamanlı ölçüm alma, veri kaydetme, grafik oluşturma ve verileri yorumlama deneyimi kazanacaklardır. İlk uygulamada “gitar telinin rezonansı” etkinliği gerçekleştirilerek tel uzunluğu ile rezonans frekansı arasındaki ilişki; mikrofon, temel frekans, baskın frekans ve ses spektrumu özelliklerinden yararlanılarak incelenecektir. İkinci uygulamada FizziQ Connect ve sensör kutusu kullanılarak sınıf içi hava kalitesi gerçek zamanlı olarak incelenecek; CO₂, sıcaklık, nem, basınç ve TVOC verileri üzerinden havalandırma, kişi sayısı ve ortam değişikliklerinin etkileri değerlendirilecektir. Atölyenin sonunda katılımcılar kendi branşları, sınıf düzeyleri ve öğretim programlarına uygun bir FizziQ etkinliği tasarlayacaklardır. Atölye süresi 90 dakikadır. Uygulamalarda katılımcıların kendi akıllı telefonlarında FizziQ uygulamasını kullanmaları öngörülmekte; ikinci uygulamada ise FizziQ Connect ve sensör kutusu kullanılmaktadır.
Yapay Zekâ ile STEAM: Biyoçeşitlilik ve İklim Değişikliği Teması
Filiz Gülhan
Bu atölyede yapay zekâ uygulamaları, STEAM yaklaşımı ve sürdürülebilirlik temaları bir araya getirilerek biyoçeşitlilik kaybı ve iklim değişikliğine yönelik farkındalık oluşturulması amaçlanmaktadır. Katılımcılar grup çalışmalarıyla Google Experiments üzerindeki çevre kirliliği, küresel ısınma ve biyoçeşitlilik temalı yapay zekâ uygulamalarını inceleyecek; AutoDraw ile nesli tükenmiş veya tükenme tehlikesi altında bulunan canlılara ilişkin çizimler yaparak yapay zekânın bu canlıları tanıma performansını deneyimleyeceklerdir. Ayrıca yapay zekânın çevresel sorunların çözümüne katkıları ile yoğun kaynak kullanımından kaynaklanan olası çevresel etkileri farklı görüşler üzerinden tartışacaklardır. Uygulamalı etkinliklerde katılımcılar ChatGPT aracılığıyla edindikleri bilgileri ve Gencraft ile oluşturdukları görselleri Canva üzerinde bir araya getirerek biyoçeşitlilik ve çevre sorunlarına yönelik afişler hazırlayacaklardır. Atölyenin diğer bölümünde ise Mapify kullanılarak 3R (azalt, yeniden kullan, geri dönüştür) prensibine dayalı zihin haritaları oluşturulacak; kâğıt peçete, PET şişe ve pipet gibi atık malzemeler kullanılarak özgün tasarımlar geliştirilecektir. Süreç sonunda ortaya çıkan ürünler paylaşılacak ve gerçekleştirilen etkinliklerin STEAM boyutları ile sınıf ortamındaki uygulanabilirliği birlikte değerlendirilecektir.
Tasarım Odaklı Düşünme ile Fikirden Prototipe: Tasarım Atölyesi
Sevilay Erkol Katıksız & Meryem Selvi
Bu atölyede, fen ve matematik eğitimcilerinin Tasarım Odaklı Düşünme (TOD) yaklaşımını tanımaları ve yaklaşımın öğretim süreçlerindeki kullanımını uygulamalı olarak deneyimlemeleri amaçlanmaktadır. Katılımcılara Stanford d.School modeli ve IDEO araç kiti temelinde TOD’un süreç modelleri, aşamaları ve kullanılabilecek araçlar tanıtılacak; eğitim alanındaki örnek uygulamalar paylaşılacaktır. Ardından katılımcılar gruplar hâlinde gerçek yaşamla ilişkili bir problem üzerinde çalışarak tasarım odaklı düşünme sürecini baştan sona deneyimleyeceklerdir. Uygulama sürecinde gruplar empati, tanımlama, fikir üretme, prototip geliştirme ve sunma/paylaşma aşamalarını izleyeceklerdir. Öncelikle hedef kitlenin ihtiyaçları analiz edilecek ve temel problem belirlenecek; ardından beyin fırtınasıyla çözüm önerileri geliştirilecektir. Gruplar düşük maliyetli ve etkili olduğunu düşündükleri çözümü prototipe dönüştürecek, hazırladıkları prototipleri diğer katılımcılarla paylaşarak geri bildirim alacak ve bu geri bildirimler doğrultusunda tasarımlarını iyileştireceklerdir. Böylece katılımcıların TOD yaklaşımını kendi öğretim ortamlarına aktarabilmeleri, ders ve öğretim materyali tasarımında kullanabilmeleri hedeflenmektedir. Atölye, fen ve matematik eğitimcilerine yönelik olarak planlanmış olup 25 katılımcı ile gerçekleştirilecektir. Toplam 150 dakika sürecek uygulama için katılımcıların araştırma ve prototip geliştirme süreçlerinde kullanmak üzere kendi bilgisayarlarını ve şarj cihazlarını getirmeleri gerekmektedir.